Baskıresimde iz, kalıp ve edisyon
Boyayı hangi yüzey taşıyor?
Yüksek baskıda kalıbın yükseltili alanları boyayı kâğıda verir; oyuklar çoğunlukla boş kalır. Çukur baskıda boya yüzeydeki girintilerde tutulur. Düz baskı, yüzeyin belirgin yükseklik farkından başka özelliklerle görüntü aktarır. Bu derste karton parçalarıyla yükselti oluşturarak yüksek baskının temelini araştırıyoruz. Her çoğaltılmış görüntü aynı yöntemle üretilmez. Bir çalışmayı sunarken “baskı” demek yerine kullandığınız gerçek tekniği belirtmek, izleyicinin üretim sürecini anlamasını sağlar.
Ayna görüntüsünü önceden düşünün
Kalıbın yüzünü kâğıda bastığınızda görüntü sağ-sol yönünde ters döner. Özellikle harf, rakam ve yön belirten sembollerde bunu çizim aşamasında hesaba katın. Taslağınızı ince kâğıda çizip arkasından bakarak ters hâlini kontrol edebilirsiniz. İlk denemede küçük ve sade bir desen seçin. Çok ince çizgiler boya ve basınç etkisiyle kapanabilir. Siyah ve beyaz alanları büyük lekeler olarak planlayıp ayrıntıyı azaltmak, baskı sürecinin neyi değiştirdiğini daha açık gösterir.
Kesicisiz bir kalıp kurun
Düz bir karton tabanın üzerine ince karton şekillerini yapıştırın; yapıştırıcının tamamen kurumasını bekleyin. Kenarların kalkmaması ve parçaların benzer yükseklikte olması baskıyı kolaylaştırır. Oyma içeren linol ve ağaç baskıya geçilecekse elin kesme yönünden uzak tutulması, kalıbın sabitlenmesi ve uygun eğitim gerekir. İlk çalışmanız için bıçaksız yöntem yeterlidir. Su bazlı, kullanım amacı belli bir baskı boyası seçin; temizleme işlemini üretici talimatına uygun yürütün ve mutfak gereçlerini bu iş için kullanmayın.
Deneme baskısından öğrenin
Boyayı kalıba ince ve tutarlı bir tabaka olarak verin. Çok boya ayrıntıyı kapatabilir; az boya ise boşluklu bir iz bırakabilir. Kâğıdı kaydırmadan yerleştirip basıncı bütün yüzeye dengeli uygulayın. Sonucu değerlendirirken yalnız görüntüye değil, boya, basınç, kâğıt ve bekleme süresine de bakın. Her baskıda tek bir değişkeni değiştirirseniz farkın nedenini izleyebilirsiniz. İlk baskıyı başarısız diye atmayın; kalıp ve süreç hakkında bilgi veren bir deneme olarak tarihlendirin.
Çoğaltım ve kayıt etiği
Bir kalıptan birden çok baskı almak, bunların her açıdan özdeş olduğu anlamına gelmez. Deneme baskılarıyla satılacak edisyonu açıkça ayırın. Edisyon yapıyorsanız toplam sayıyı, teknik bilgiyi ve numaralandırma biçimini önceden belirleyin; daha sonra habersiz ek baskılar üretmek alıcıyı yanıltabilir. Tek seferlik ya da değişken baskıları da kendi niteliğiyle açıklayın. Künyede kâğıt ve görüntü ölçülerini ayrı yazmak, çerçeve ve yerleşim kararlarında belirsizliği azaltır.
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- Yüksek, çukur ve düz baskı mantığını temel düzeyde ayırt etmek
- Ters görüntüyü planlayarak bir kalıp hazırlamak
- Deneme baskısı ve edisyon kaydı arasındaki ayrımı bilmek
Atölye uygulaması
Bir kalıp, üç kontrollü deneme
- Karton parçalarıyla harf içermeyen sade bir kalıp hazırlayın.
- İlk baskıyı başlangıç ayarıyla alın.
- İkinci baskıda yalnız boya miktarını, üçüncüde yalnız basınç dağılımını değiştirin.
- Üç baskıyı deneme olarak numaralandırıp farklarını yazın; henüz satış edisyonu ilan etmeyin.
Bir kalıp, üç deneme baskısı ve kısa süreç tablosu.
Kendinizi değerlendirin
Kalıpta sağa bakan bir şekil baskıda ne olur?
Yüz yüze aktarımda sola bakar; görüntü ayna yönünde döner.
Bir baskı bulanıksa ilk anda bütün değişkenleri değiştirmek neden zorlaştırıcıdır?
Hangi değişikliğin sonucu etkilediği anlaşılamaz; tek değişkenli denemeler karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Gerekli malzemeler
- Karton
- Makas
- Su bazlı baskı boyası
- Uygun merdane veya sünger
- Kâğıt
- Yapıştırıcı
Okuma ve ilk uygulama için yaklaşık süre; kuruma, pişirim ve tekrar çalışmaları bu süreye dahil değildir.