Eserlerde önleyici koruma
Durum kaydı bir başlangıç noktasıdır
Bir eserin önünü, arkasını ve önemli ayrıntılarını iyi ışık altında fotoğraflayın. Çatlak, leke, gevşek parça, kıvrılma veya boya kaybı varsa yerini tarafsız sözcüklerle yazın. Sorunun nedenini bilmiyorsanız tahmininizi gerçek gibi kaydetmeyin. Eserin teknik ve malzeme bilgisi, üretim tarihi, ölçüsü ve daha önce yapılan işlemler de kayıt içinde bulunsun. Sonraki kontrolleri bu ilk kayıtla karşılaştırmak, bir değişikliğin yeni mi eski mi olduğunu anlamayı kolaylaştırır.
Işık ve çevreyi birlikte değerlendirin
Doğrudan güneş, ısı kaynakları, su sızıntısı ve hızlı çevre değişimleri birçok esere zarar verebilir. Eseri radyatör, nemli duvar veya açık pencere yakınına yerleştirmeden önce çevreyi gözlemleyin. Bütün malzemeler için tek bir doğru sıcaklık ya da nem değeri yoktur; hassas eserlerde uzman önerisi gerekir. Işık hasarı birikimli olabilir ve her zaman kısa sürede fark edilmez. Özellikle kâğıt, fotoğraf ve tekstil işleri için gereksiz uzun ve güçlü aydınlatmayı azaltmak yararlı bir başlangıçtır.
Taşımayı önceden planlayın
Bir eseri kaldırmadan nereye bırakacağınızı ve hangi yolu kullanacağınızı belirleyin. Tutma noktası çerçevenin süslü üst kısmı, heykelin ince uzantısı veya dokumanın tek köşesi olmamalıdır. Eseri malzemesine uygun taşıyıcı destekle birlikte hareket ettirin; ağır işler için yardım alın. Temiz ve kuru eller ya da uygun eldiven seçimi malzemeye göre değişir; kaygan veya lif bırakan eldiven her durumda daha güvenli değildir. Eserin ön yüzüne baskı uygulamayın ve birden çok parçayı desteksiz üst üste taşımayın.
Depolama ve paketleme
Saklama malzemesi esere uygun, temiz ve kararlı olmalıdır. Kâğıtla doğrudan temas eden sıradan karton, yapışkan bant veya bilinmeyen plastik uzun vadede sorun yaratabilir. Asitsiz veya arşivlik diye satılan her ürünün her malzemeye uygun olduğunu varsaymayın; üretici bilgisi ve konservatör önerisini kullanın. Kutuların dışına eser kimliğini yazmak, ararken gereksiz elleçlemeyi azaltır. Depolama alanında su riski, haşere izi ve ezilme olasılığını kontrol edin. Baloncuklu ambalajı hassas boyalı yüzeye doğrudan bastırmayın.
Müdahale sınırını tanıyın
Eski bir tabloyu deterjanla silmek, vernik eklemek, küfü fırçalamak veya çatlağı ev tipi yapıştırıcıyla kapatmak geri dönüşü zor zararlar doğurabilir. Dökülen boya, kırılan parça, su hasarı, küf şüphesi veya aktif böcek izi varsa işlemi durdurun ve bir konservatöre danışın. Çıkmış parçaları rastgele yapıştırmayın; eserin kimliğiyle birlikte güvenli biçimde muhafaza edin. Koruma günlüğüne yapılan her işlemi yazın. Bu modüldeki çalışma yalnız gözlem ve risk azaltmadır; restorasyon uygulaması değildir.
Bu derste neler öğreneceksiniz?
- Eserin malzemesini ve mevcut durumunu kaydetmek
- Işık, nem ve fiziksel riskleri azaltmak
- Temizlik ve onarımda uzman gerektiren durumları ayırt etmek
Atölye uygulaması
Kendi eserinize koruma kartı
- Kendinize ait bir çalışmanın malzeme, tarih, ölçü ve durum kaydını çıkarın.
- Bulunduğu yeri ışık, su, ısı, düşme ve temas açısından inceleyin.
- Müdahale etmeden giderilebilecek iki yerleştirme riskini düzeltin.
- Bir ay sonra karşılaştırmak için tarihli fotoğraf ve kısa kontrol listesi hazırlayın.
Bir sayfalık durum ve saklama kartı; temizlik veya onarım yapılmaz.
Kendinizi değerlendirin
Durum kaydında neden kesin olmayan nedenler yazılmamalıdır?
Gözlem ile teşhisi karıştırmak sonraki değerlendirmeyi yanıltabilir.
Boya dökülmesi görülürse ilk adım nedir?
Elleçleme ve temizlik işlemini durdurmak, durumu belgelemek ve konservatör desteği almak.
Gerekli malzemeler
- Telefon kamerası
- Kayıt kâğıdı
- Cetvel
Okuma ve ilk uygulama için yaklaşık süre; kuruma, pişirim ve tekrar çalışmaları bu süreye dahil değildir.